मुख्य सामग्रीवर वगळा

उगवतीचे रंग घे भरारी...

उगवतीचे रंग 

घे भरारी... 

२००३ मध्ये सीबिस्किट या नावाचा एक इंग्रजी चित्रपट आला होता. त्या चित्रपटाचा ट्रेलर मी पाहिला आणि त्यासंबंधी माहिती शोधू लागलो. तर मला त्याच्या कथानकाबद्दल थोडक्यात जी माहिती मिळाली, ती अतिशय प्रेरणादायी वाटली. हा चित्रपट घोड्यांच्या शर्यतीवर आधारित आहे. लॉरा हिलेनब्रँड यांनी लिहिलेल्या पुस्तकावर हा चित्रपट आधारित आहे. सीबिस्किट हा एक लहान चणीचा असलेला अश्व या चित्रपटात दाखवला आहे. टोबी मॅग्युअर, जेफ ब्रिजेस आणि ख्रिस कुपर हे कलाकार या चित्रपटात आहेत. या चित्रपटाचे कथानक थोडक्यात असे. सीबिस्किट हा लहान चणीचा असलेला अश्व शर्यतीत दौडावा म्हणून सुरुवातीला त्याला सराव दिला जातो. जॉकी रेड अर्थात टोबी हा त्याच्याकडून सराव करवून घेतो. छोट्या शर्यतीत भाग घेणं, लहान लहान अडथळे सहज पार करणं, जॉकीसह अडथळ्यांवरून वेगाने झेप घेऊन अंतर पार करणं हे सगळं पाहताना सीबिस्किट आणि टोबी जसे आपापल्या भूमिकेशी एकरूप होतात, तसेच प्रेक्षक म्हणून आपणही त्यात गुंतत जातो आणि पुढे काय घडणार याची उत्कंठा आपल्याला खिळवून ठेवते. 

पण एकदा एक अपघात घडतो. त्या अपघातात जॉकी रेड अर्थात टोबी आणि त्याचा आवडता घोडा सीबिस्किट जबर जखमी होतो. दोघांच्याही पायाला मार लागलेला असतो. एक वेळ टोबी बरा होऊन पुन्हा शर्यतीत भाग घेऊ शकेल अशी शक्यता स्वतः टोबीसह सगळ्यांना वाटत असते, पण पाय दुखावल्यामुळे जायबंदी झालेला सीबिस्किट पुन्हा शर्यतीत भाग घेऊ शकेल का आणि भाग घेतला तरी शर्यत जिंकू शकेल का अशी रास्त शंका सगळ्यांच्या मनात असते. पुन्हा हळूहळू सराव सुरु होतो, आणि मग एके दिवशी स्पर्धेला सुरुवात होते. स्पर्धा सुरु झाल्यावर सीबिस्किट अपेक्षेप्रमाणे मागे पडतो. सगळ्यांना वाटते की आता याचे काही खरे नाही. पण अचानक सीबिस्किटचा वेग वाढतो. तो हळूहळू आपल्यापुढे धावत असणाऱ्या अश्वांना मागे टाकत जातो. या शर्यतीत वॉर ऍडमिरल सारखे नामांकित अश्व सहभागी झालेले असतात. पण आपला हा सीबिस्किट भरारी घेतो, आणि शेवटी शर्यतीत पहिला येऊन शर्यत जिंकून साऱ्यांचीच वाहवा मिळवतो. 

हा चित्रपट प्रेक्षकांना आपलासा वाटतो कारण तो सत्यकथेवर आधारित आहे. तो प्रेक्षकांना आपलासा का वाटतो, याचं अजून एक कारण आहे. ते म्हणजे हा घोडा म्हणजेच सीबिस्किट आता संपला, आता तो काही कामाचा नाही  असं प्रेक्षकांना वाटत असतानाच तो उसळी घेतो. आणि शर्यतीत नामांकित अश्व सहभागी झालेले असताना तो त्यांना मागे टाकून शर्यत जिंकतो. पराभवाने, अपयशाने खचून न जाता, ठरवले तर अशक्य वाटणारी गोष्टही आपण साध्य करू शकतो असा संदेश हा चित्रपट आपल्याला देतो. आणि दुःखाने खचलेल्या, निराश झालेल्या मनांना उभारी देण्याचं काम करतो. आज कोरोनामुळे अवघं जग हतबल झालं असताना, त्यामुळे खचून न जाता पुन्हा उभं राहण्याची प्रेरणा हे कथानक निश्चितपणे आपल्याला देईल असं मला वाटतं . या सगळ्या निराशाजनक परिस्थितीतून पुन्हा एक बलवान राष्ट्र म्हणून उभं राहू. आपल्या दैनंदिन जीवनातील समस्यातूनही मार्ग काढण्यात यशस्वी होऊ अशी खात्री मला वाटते. या ठिकाणी मला फिनिक्स पक्ष्याचे उदाहरण आठवते. फिनिक्स हा ग्रीक पुराणकथेतील गरुडासारखा दिसणारा एक पक्षी. त्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे तो नष्ट झालेला असताना राखेतून पुन्हा पुन्हा जन्म घेतो आणि भरारी घेतो. मानवी मनातील निरंतर आशेचे तो प्रतीक आहे. याच आशेची ज्योत आपल्या मनामनात सतत तेवत ठेवू या. 

©️ विश्वास देशपांडे, चाळीसगाव. 
    १४/०६/२०२०
प्रतिक्रियेसाठी ९४०३७४९९३२
( कृपया लेख नावासहित शेअर करावा. ) 









टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग एकोणचाळीस

उगवतीचे रंग भारतरत्नावली आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग एकोणचाळीस रंगुनी रंगात साऱ्या... ' रंगुनी रंगात साऱ्या रंग माझा वेगळा ' अशी कवी आणि गझलकार सुरेश भटांची एक सुंदर गझल आहे. ती चपखलपणे लागू पडते. आजपर्यंत त्यांनी हजारो गीतं गायली. पण तरीही आपलं वेगळेपण, आपल्यातलं माणूसपण त्यांनी टिकवून ठेवलं आहे. लहानपणापासूनच वेगवेगळ्या प्रकारचे भलेबुरे अनुभव अनुभव घेऊनही त्यांच्या स्वभावात कडवटपणा आलेला नाही. त्यांच्या स्वभावातील खेळकरपणा, जीवनाचा आनंद घेण्याची वृत्ती, हास्यविनोदाला दाद देण्याची वृत्ती तशीच टिकवून ठेवली आहे. आजच्या या भागात त्यांच्या याच वेगळेपणाची माझ्या परीने दखल घेण्याचा हा प्रयत्न आहे. कारण दीदींचं जीवन, त्यांचं गाणं आणि त्यांचं व्यक्तिमत्व हे सारं सारं शब्दात बांधणं अवघड आहे. या गानसम्राज्ञीच्या आतमध्ये काव्याचा आस्वाद घेणारा आणि त्यासंबंधीच्या आपल्या भावना शब्दात तरलपणे व्यक्त करणारा एक साहित्यिक, समीक्षक किंवा एक जाणकार रसिक दडला आहे असे मला वाटते. गंमत म्हणजे ' रंग माझा वेगळा ' या सुरेश भटांच्या काव्यसंग्रहाला त्यांनी जी प्रस्तावना दिली आहे, ती त्यांच्य...

आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग चाळीस

  उगवतीचे रंग भारतरत्नावली आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग चाळीस तृप्त मी, कृतार्थ मी... आज लतादीदी ९२ वर्षांच्या आहेत. पंचाहत्तर वर्षे एवढी प्रदीर्घ त्यांची गायन कारकीर्द आहे. आजच्या घडीला त्यांनी आपल्या गत आयुष्याकडे जर मागे वळून पाहायचं ठरवलं तर नक्कीच ' तृप्त मी, कृतार्थ मी... ' अशी त्यांची भावना असणार आहे. आपल्या या प्रदीर्घ कारकिर्दीत त्यांनी रसिकांवर जो सुरांचा अमृतमय वर्षाव केला आहे, त्याबद्दल त्यांना मिळालेला सर्वात मोठा पुरस्कार पुरस्कार म्हणजे रसिकांचे प्रेम. तसा तर दीदींवर पुरस्कारांचा वर्षाव झाला आहे. दीदींना पुरस्कार मिळाले असे म्हणण्यापेक्षा दीदींना मिळालेल्या पुरस्कारामुळे पुरस्काराची प्रतिष्ठा वाढली असे म्हणायला हरकत नाही. या स्वरसम्राज्ञीला किती आणि कोणते पुरस्कार मिळाले ते सांगण्याबद्दल त्यांच्या चाहत्यांमध्ये अहमहमिका लागलेली असते आणि ते साहजिकच आहे. दीदींना त्याबद्दल विचारले तर त्या हसून हा प्रश्न उडवून लावतात आणि मला त्याबद्दल फारसे आठवत नाही असे सांगतात. दीदींची स्मरणशक्ती उत्तम असली तरी एक गोष्ट मात्र खरी की त्यांनी या सगळ्या पुरस्कारांची जाणीवपूर्वक नोंद...

रवींद्रनाथ टागोर : वारसा आणि कार्य - भाग 45

 उगवतीचे रंग रवींद्रनाथ टागोर : वारसा आणि कार्य -  भाग 45 श्रीनिकेतनची स्थापना  या लेखमालेच्या मागील भागांमध्ये आपण रवींद्रनाथांनी शांतिनिकेतन आणि विश्वभारतीची स्थापना कशी आणि का केली ते जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. भारतीय संस्कृती आणि परंपरांची जगाला ओळख व्हावी, भारतीय संस्कृती जाणून घेण्यासाठी उत्सुक असलेल्या लोकांचा ओढा भारताकडे लागावा आणि विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा बौद्धिक भावनिक आणि सर्वांगीण विकास व्हावा या उद्देशाने रवींद्रनाथांनी विश्वभारतीची स्थापना केली. पण एवढ्याने रवींद्रनाथांचे समाधान झाले नाही. केवळ विद्यार्थ्यांचे हित न पाहता ज्या समाजात आपण राहतो त्या स्थानिक समाजाचाही विकास व्हावा, त्यांची भौतिक प्रगती व्हावी, त्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची आणि वैज्ञानिक प्रगतीची योग्य ती माहिती मिळावी आणि शेती आणि उद्योगधंद्याच्या कामात योग्य ते मार्गदर्शन मिळावे असे त्यांना वाटत होते. या उद्देशानेच शांतिनिकेतन पासून जवळ असलेल्या सुरुल या ठिकाणी त्यांनी ग्रामीण क्षेत्रात कल्याणकारी कामे करणारा विद्यापीठाचाच एक विस्तारित विभाग सुरू ...