उगवतीचे रंग

उगवतीचे रंग  गावोगावीचे दिलीपकुमार...  नुकतेच ज्येष्ठ अभिनेते दिलीपकुमार यांचे दुःखद निधन झाले. दिलीपकुमार म्हणजे अभिनयाचा बादशहा. त्याचा पडद्यावरचा वावर म्हणजे जणू एका प्रसन्न, सुसंकृत आणि अभिजात अशा व्यक्तिमत्वाचा वावर. दिलीपकुमार याचा अभिनय कधी कंटाळवाणा झाला नाही. पूर्वी सिनेमा थिएटरमध्ये जाऊन त्याचे काही चित्रपट पहिले. क्वचित टीव्हीवरही. पण असं कधी वाटलं नाही की आपण हा चित्रपट पाहण्यात वेळ वाया घालवला. त्याचे गाणे असो वा अभिनय. अगदी ' नैन लड गयी है...'  पासून तर विधाता, क्रांती, कर्मा  सगळ्या चित्रपटातील गाणी डोळ्यांसमोर येतात आणि उभा राहतो तो दिलीपकुमारचा अभिनय. तर असा हा अभिनेता काळाच्या पडद्याआड गेला. पडद्यावर वावरणाऱ्या कलाकारांनाही पडद्याआड जावंच लागतं ही अटळ नियती आहे.  मी लेखाचं शीर्षक दिलं आहे गावोगावचे दिलीपकुमार. आणि मी या मोहम्मद युसूफ खान उर्फ दिलीपकुमार यांच्यावर का लिहितो आहे असा प्रश्न तुम्हाला नक्कीच पडला असेल. तुमचं बरोबर आहे. पण काय करणार राहवलं नाही म्हणून काही वाक्य लिहिली. ज्या व्यक्तीने आपल्याला आनंदाचे काही क्षण दिले अशा व्यक्तीं...

उगवतीचे रंग  निरामय जीवनाचे रहस्य...  सर्वेत्र सुखिनः संतु, सर्वे सन्तु निरामयाः । सर्वे भद्राणी पश्यन्तु, मा कश्चित दुःखमापनुयात ।। ही उपनिषदातील प्रार्थना आहे. खऱ्या अर्थाने वैश्विक. धर्म, वंश, वर्ण, जातपात या सगळ्यांच्या पलीकडे जाणारी. सगळे सुखी, आनंदी होवोत. कुणीही दुःखी राहू नये, सर्वांचे कल्याण होवो असा सुंदर अर्थ या प्रार्थनेचा आहे. कोणीही व्यक्ती आपल्या सेवेतून झाली किंवा कोणा ज्येष्ठ व्यक्तीचा वाढदिवस असला की आपण त्यांना पुढील आयुष्यासाठी शुभेच्छा देतो. त्यात बऱ्याच वेळा ' निरामय ' या शब्दाचा वापर केलेला असतो. मग निरामय आयुष्य म्हणजे नेमके काय ?  निरामय म्हणजे निरोगी, आनंदी. ज्ञानेश्वरीतही माऊलींनी या शब्दाचा वापर केला आहे. ' मग निरामय भरीत । पावती पद अच्युत । ' असे दुसऱ्या अध्यायात माऊली म्हणतात. तर संत तुकाराम महाराज देखील    'आनंद अद्वय नित्य निरामय । जेकां निज- ध्येय योगियांचें ।' असे म्हणतात. नित्य आनंदी राहणे हे योगियांचे ध्येय  आहे असे तुकाराम महाराज म्हणतात. पण जसे श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात की अर्जुना, तू योगी हो तसे आपणही योगीच असतो. कर...