उगवतीचे रंग
एका थरारक प्रवासाचा साक्षीदार होताना...
माझ्या डोळ्यासमोर घडलेली ही घटना !नुकत्याच पडलेल्या पावसानं पोर्च ओलीचिंब झाला होता. मातीचा सुगंध हवेत दरवळत होता. गार वाऱ्याने अंगावर शिरशिरी आणली. मी खुर्चीत बसून पावसाचा आस्वाद घेत होतो.
तेवढ्यात माझ्या नजरेला तो दिसला –
लहानसा मिलीपीड ! मराठीत ज्याला आपण वाणी किंवा पैसा म्हणतो. आपल्यापैकी अनेकांनी तो पाहिला असेल. त्याचीच ही गोष्ट ! आपण त्याला हात लावल्याबरोबर तो आपले शरीर आक्रसून गोलाकार करून घेतो. एखाद्या नाण्यासारख्या दिसतो. म्हणून त्याला पैसा म्हणत असावेत. काळसर शरीर, शरीराच्या खालच्या दोन्ही बाजूला एक पिवळसर रंगाची पट्टी, डोक्यावर अँटेनासारखे दिसणारे दोन संवेदनावाहक, आणि शेकडो पायांची एकसंध लयबद्ध चाल. अगदी छोटासा जीव, पण कसा निर्धाराने पुढे चालत होता ! जणू स्वतःशीच म्हणत होता
"चला, आजचा प्रवास सुरू!"
त्याच्या हालचालीतून जणू मला त्याचा उत्साह जाणवला. पण त्याची वाटचाल सोपी नव्हती. नुकत्याच पडून गेलेल्या पावसामुळे पाण्याचे एक छोटेसे तळे साचले होते. पावसाचे थेंब अजूनही त्यावर नाचत होते.
तो मनाशी म्हणाला, " ही तर माझ्यासाठी प्रचंड नदीच आहे ! यात पडलो तर वाहून जाईन."
त्याने एका पायाने पाणी चाचपलं. थंडावा अंगावर शिरशिरी आणणारा.
" नाही, नाही... वळसा घालायलाच हवा !"
तो पाण्याच्या काठाने सावधपणे सरकू लागला. वळणावर एखादी बस किंवा रेल्वेगाडी वळावी तसा तो वळला.
थोडं पुढे जातो न जातो तोच जमिनीतली एक फट त्याच्या नजरेत आली.
मी तर ती फक्त रेषेसारखी पाहत होतो, पण त्याच्यासाठी ती खोल दरी होती.
" बापरे, भयंकर! यात पडलो तर परत वर यायचा प्रश्नच नाही. पण घाबरून चालणार नाही !"
तो फटीला सुरक्षितपणे वळसा घालून तो हळूहळू पुढे गेला.
अजूनही त्याच्या मार्गातील अडचणी संपल्या नव्हत्या. आता समोर उभा ठाकला पोर्चमधला उंच खांब.
"अरे बापरे ! हा तर प्रचंड डोंगर आहे. चढून वर जाणं शक्य नाही. वळसा घ्यावा लागेल."
त्याने खांबाभोवती पूर्ण फेरी मारली. प्रत्येक पावलात धाडस आणि शहाणपण दोन्ही होतं.
त्याच्या दृष्टीने मोठा डोंगर असलेला तो खांब तो पार करतो न करतो तोच एक मोठी वाऱ्याची झुळूक आली. ओली जमीन घसरट झाली.
मिलीपीड क्षणभर डगमगला, एका बाजूला वाकला.
" अरे देवा ! मी पडणार का ?"
पण मन शांत ठेवून आणि प्रसंगावधान राखून त्याच्या शेकडो पायांनी जमिनीची एकदम पकड घेतली आणि तो स्थिरावला.
" नाही ! मी हार मानणार नाही. अजून प्रवास बाकी आहे !"
तो पुन्हा पुढे चालू लागला – आता जास्त वेगाने, जणू स्वतःलाच धीर देत.
शेवटी तो एका कोरड्या, सुरक्षित कोपऱ्यात पोहोचला.
थोडा वेळ स्थिरावला, मग शांतपणे बसला. स्वतःशीच म्हणाला...
" हे ठिकाण माझ्यासाठी सुरक्षित आहे. इथपर्यंत पोहोचलो. विजय मिळाला !"
मी हे सगळं एका दृष्टीक्षेपात पाहत होतो. हा छोटासा प्रवास माझ्या डोळ्यांसमोर जणू एखाद्या चित्रपटासारखा साकार झाला होता.
अचानक मला वाटलं की त्याच्या जागी जणू एक बस चालली आहे.
बसचालक रस्त्यात येणाऱ्या अडथळ्यांना कौशल्यपूर्वक टाळतो आहे.
समोर पाणी दिसतं – तो वळसा घेतो.
खड्डा दिसतो – तो मोठ्या कौशल्यानं बस वळवून खड्डा पार करतो. जणू पाण्यातून कौशल्यपूर्वक नाव वल्हवणारा नावाडीच !
बसचालकाला वाटेत एक खांब दिसतो. खांबाला बस धडकणार नाही याची काळजी घेऊन तो सावधपणे वळतो.
आणि सगळे प्रवासी सुरक्षित पोहोचतात.
त्या क्षणी माझ्या मनात एक विचार चमकून गेला –
मी या छोट्या जीवाचा संपूर्ण प्रवास एका नजरेच्या टप्प्यात पाहिला.
कदाचित परमेश्वरही वरून आपल्या आयुष्याकडे असाच पाहत असेल.
आपल्या आयुष्यातही पूर येतात, खड्डे येतात, अडथळे येतात.
पण जर आपण मिलीपीडप्रमाणे सावध, धीराने आणि चिकाटीने वळसा घेत राहिलो,
तर आपणही आपल्या इच्छित गंतव्यापर्यंत पोहोचू शकतो. तो छोटासा मिलीपिड जणू मला सांगत होता...
"आपल्या पावलांवर विश्वास ठेवा, प्रवास सुरू ठेवा. संकटे अडथळ्यांना घाबरू नका. शेवटी विजय आपलाच आहे."
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा