मुख्य सामग्रीवर वगळा

अजूनही चांदरात आहे - दोन शब्द

 अजूनही चांदरात आहे 

दोन शब्द 

आज कोजागिरी पौर्णिमेच्या सुमुहूर्तावर हे  पुस्तक प्रकाशित होत आहे याचा आनंद आहे. त्याचबरोबर आपल्याला आवडणाऱ्या अशा प्रकारच्या ललित लेखनाचे हे नवीन पुस्तक आपल्या हाती सोपवताना हा आनंद द्विगुणित होत आहे. दुधात साखर म्हणतात ते हेच असावे ! ' अजूनही चांदरात आहे ' हे या पुस्तकाचे नाव वाचून कोणाला हा कथासंग्रह आहे असे वाटेल तर कोणाला हा एखादा कवितासंग्रह आहे असे वाटू शकेल. पण हा माझ्या इतर पुस्तकांप्रमाणेच विविधरंगी ललित लेखांचा गुच्छच मी आपल्यासाठी घेऊन आलो आहे. मानवी जीवन हेच मुळी सुखदुःख, आनंद, उल्हास, आशा निराशा, चिंता, भय यासारख्या अनेक गोष्टींनी आणि भावभावनांनी भरलेले असते. जीवन एकांगी किंवा सरळसोट अशा प्रकारचे कधीच नसते आणि नसावे. तीच तर खरी त्यातील गंमत आहे. 

या विविध प्रसंगांना, घटनांना सामोरे जाताना मानवी मनात विविध भावभावनांचे तरंग उठणे हे अगदी स्वाभाविक असते. संवेदनशील मनाला तर जीवनातील विविध प्रसंग स्पर्शून जातात. कधी अस्वस्थ करतात, कधी निराशा जागवतात, कधी आनंदी करतात. पण असे असले तरी माणूस जगत असतो ते उद्याच्या आशेवर. त्याला माहित असते की हेही दिवस जातील. निराशेला कधीच आपल्या मनाचा ताबा घेऊ द्यायचा नसतो. म्हणूनच या पुस्तकाचं नाव ' अजूनही चांदरात आहे' . चांदरात, चंद्र, चांदणे या गोष्टी जीवनातील आशेच्या प्रतीक आहेत असे मला वाटते. 

अशा प्रसंगी कुसुमाग्रजांच्या कवितेतील ' कशास आई भिजविसी डोळे, उजळ तुझे भाळ, रात्रीच्या गर्भात उद्याचा असे उष:काल या ओळी मला आठवतात आणि आश्वस्तही करतात. त्याचप्रमाणे अन्नदाता या चित्रपटातील ' रातोंके साये घने  ' हे निराश मनाला उभारी देणारं गाणं मला आठवतं.  जीवनातील विविध प्रसंगानुरूप सुचलेले हे लेख आपल्या मनाला स्पर्शून जातील. 

एखाद्या फुलांच्या हातात जशी विविध रंगांची फुले असावी आणि तो हार शोभून दिसावा, तसेच आपल्या जीवनातील विविध प्रसंग, विषय हाताळण्याचा प्रयत्न केला आहे. सण उत्सवापासून ते आजचा सोशल मीडिया, वाचन, कवितांच्या वाचनातून मिळणार आनंद,  माझ्या मायमराठीचे मनोगत, काही पर्यटनविषयक माहिती देणारा एखादा लेख, ब्रायटन सारखे आपल्याला अज्ञात असलेले परंतु आपल्या अभिमानाचे प्रतीक असलेले इंग्लंडमधील ठिकाण, आपली भारतीय संस्कृती असे विविध विषय वेगवेगळ्या लेखातून प्रसंगानुरूप हाताळले आहेत. हा विविधरंगी सुगंधी शब्दफुलांचा हार मनोभावे  आपल्यासारख्या माझ्या प्रिय माझ्या वाचकांना अर्पण करतो आहे.  हे माझे पुस्तक आपल्याला आनंद देईल आणि आपण त्याचे माझ्या इतर पुस्तकांप्रमाणेच स्वागत कराल याची खात्री आहे. 

- विश्वास देशपांडे 







टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग एकोणचाळीस

उगवतीचे रंग भारतरत्नावली आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग एकोणचाळीस रंगुनी रंगात साऱ्या... ' रंगुनी रंगात साऱ्या रंग माझा वेगळा ' अशी कवी आणि गझलकार सुरेश भटांची एक सुंदर गझल आहे. ती चपखलपणे लागू पडते. आजपर्यंत त्यांनी हजारो गीतं गायली. पण तरीही आपलं वेगळेपण, आपल्यातलं माणूसपण त्यांनी टिकवून ठेवलं आहे. लहानपणापासूनच वेगवेगळ्या प्रकारचे भलेबुरे अनुभव अनुभव घेऊनही त्यांच्या स्वभावात कडवटपणा आलेला नाही. त्यांच्या स्वभावातील खेळकरपणा, जीवनाचा आनंद घेण्याची वृत्ती, हास्यविनोदाला दाद देण्याची वृत्ती तशीच टिकवून ठेवली आहे. आजच्या या भागात त्यांच्या याच वेगळेपणाची माझ्या परीने दखल घेण्याचा हा प्रयत्न आहे. कारण दीदींचं जीवन, त्यांचं गाणं आणि त्यांचं व्यक्तिमत्व हे सारं सारं शब्दात बांधणं अवघड आहे. या गानसम्राज्ञीच्या आतमध्ये काव्याचा आस्वाद घेणारा आणि त्यासंबंधीच्या आपल्या भावना शब्दात तरलपणे व्यक्त करणारा एक साहित्यिक, समीक्षक किंवा एक जाणकार रसिक दडला आहे असे मला वाटते. गंमत म्हणजे ' रंग माझा वेगळा ' या सुरेश भटांच्या काव्यसंग्रहाला त्यांनी जी प्रस्तावना दिली आहे, ती त्यांच्य...

आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग चाळीस

  उगवतीचे रंग भारतरत्नावली आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग चाळीस तृप्त मी, कृतार्थ मी... आज लतादीदी ९२ वर्षांच्या आहेत. पंचाहत्तर वर्षे एवढी प्रदीर्घ त्यांची गायन कारकीर्द आहे. आजच्या घडीला त्यांनी आपल्या गत आयुष्याकडे जर मागे वळून पाहायचं ठरवलं तर नक्कीच ' तृप्त मी, कृतार्थ मी... ' अशी त्यांची भावना असणार आहे. आपल्या या प्रदीर्घ कारकिर्दीत त्यांनी रसिकांवर जो सुरांचा अमृतमय वर्षाव केला आहे, त्याबद्दल त्यांना मिळालेला सर्वात मोठा पुरस्कार पुरस्कार म्हणजे रसिकांचे प्रेम. तसा तर दीदींवर पुरस्कारांचा वर्षाव झाला आहे. दीदींना पुरस्कार मिळाले असे म्हणण्यापेक्षा दीदींना मिळालेल्या पुरस्कारामुळे पुरस्काराची प्रतिष्ठा वाढली असे म्हणायला हरकत नाही. या स्वरसम्राज्ञीला किती आणि कोणते पुरस्कार मिळाले ते सांगण्याबद्दल त्यांच्या चाहत्यांमध्ये अहमहमिका लागलेली असते आणि ते साहजिकच आहे. दीदींना त्याबद्दल विचारले तर त्या हसून हा प्रश्न उडवून लावतात आणि मला त्याबद्दल फारसे आठवत नाही असे सांगतात. दीदींची स्मरणशक्ती उत्तम असली तरी एक गोष्ट मात्र खरी की त्यांनी या सगळ्या पुरस्कारांची जाणीवपूर्वक नोंद...

रवींद्रनाथ टागोर : वारसा आणि कार्य - भाग 45

 उगवतीचे रंग रवींद्रनाथ टागोर : वारसा आणि कार्य -  भाग 45 श्रीनिकेतनची स्थापना  या लेखमालेच्या मागील भागांमध्ये आपण रवींद्रनाथांनी शांतिनिकेतन आणि विश्वभारतीची स्थापना कशी आणि का केली ते जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. भारतीय संस्कृती आणि परंपरांची जगाला ओळख व्हावी, भारतीय संस्कृती जाणून घेण्यासाठी उत्सुक असलेल्या लोकांचा ओढा भारताकडे लागावा आणि विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा बौद्धिक भावनिक आणि सर्वांगीण विकास व्हावा या उद्देशाने रवींद्रनाथांनी विश्वभारतीची स्थापना केली. पण एवढ्याने रवींद्रनाथांचे समाधान झाले नाही. केवळ विद्यार्थ्यांचे हित न पाहता ज्या समाजात आपण राहतो त्या स्थानिक समाजाचाही विकास व्हावा, त्यांची भौतिक प्रगती व्हावी, त्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची आणि वैज्ञानिक प्रगतीची योग्य ती माहिती मिळावी आणि शेती आणि उद्योगधंद्याच्या कामात योग्य ते मार्गदर्शन मिळावे असे त्यांना वाटत होते. या उद्देशानेच शांतिनिकेतन पासून जवळ असलेल्या सुरुल या ठिकाणी त्यांनी ग्रामीण क्षेत्रात कल्याणकारी कामे करणारा विद्यापीठाचाच एक विस्तारित विभाग सुरू ...