मुख्य सामग्रीवर वगळा

ये दिल मांगे मोअर ...

उगवतीचे रंग

ये दिल मांगे मोअर ...

माणसाचा स्वभावच असा आहे की त्याला अधिक अधिक हवे असते. हवे , हवे आणि हवे. या हवेची हाव कधी संपत नाही. या अर्थाने तो ' हवेशीर ' प्राणी आहे. म्हणून तर आमच्या जाहिरातीत सुद्धा ये दिल मांगे मोअर अशा असतात. झालं असं की सुरुवातीला माझ्याकडे एक सायकल होती. म्हणजे बऱ्याच वर्षांपूर्वी. तेव्हा स्कूटर, मोटरसायकल चालवणाऱ्यांचा हेवा वाटायचा . मग पुढे मोटारसायकल आली . तेव्हा बऱ्याच मंडळींकडे फोरव्हीलर म्हणजे मराठीत आपली चारचाकी हो, ती असायची. तिचे सुख काही वेगळेच. आणि ज्या प्राण्यांकडे म्हणजे मनुष्यप्राण्यांकडे बरं का, ती असायची त्यांचा भाव वेगळाच असायचा. म्हणजे आताच्या भाषेत ' लई भारी.'

पण करणार काय ? आपल्याला जे काही घ्यायचे ते आपल्याच बळावर. आपल्या पूर्वजांनी काही गडगंज संपत्ती कमावून ठेवली नव्हती. त्यांचा उदात्त हेतू इतकाच होता की पुढच्या पिढीच्या कर्तुत्वाला वाव मिळावा.
त्यामुळे जोपर्यंत हातात पैसे येत नाही, तोपर्यंत गाडीत बसून फिरण्याचे स्वप्न फक्त पाहत होतो. दुसरं काय करणार ?

ते किशोरकुमारचं गाणं आम्हाला आपलं वाटायचं.

' थोडा है, थोडे की जरुरत है..
जिंदगी फार भी यहां खूबसूरत है..

आणि त्या गाण्यातली पुढची ओळ -

जिस दिन पैसा होगा, वो दिन कैसा होगा ?
जिस दिन पहिये घुमेंगे और किस्मत के लब चुमेंगे ..

तर या गाण्याप्रमाणे खरोखरीच एक  दिवस आला. आणि अस्मादिकांजवळ म्हणजे माझ्याजवळ हो, नवी कोरी करकरीत मारुती उभी राहिली. जणू जन्मोजन्मीची तपश्चर्या फळाला आली . तिला कुठे ठेवू आणि कुठे नको असे झाले. म्हणजे गाडीला हो. अर्थात कुठे ठेवणार ? ठेवली घरासमोर. मग काही दिवस हिम्मत करून गाडी चालवण्याचा सराव म्हणजे मराठीत प्रॅक्टिस का काय म्हणतात ते केले ? सुरुवातीला सौ आमच्याबरोबर गाडीत बसायला तयार नव्हती.

काय म्हणता , का बरं ..?
अहो असे भलते प्रश्न विचारून आम्हाला अडचणीत नका आणू ना राव..

म्हणजे आमचे नाव जरी विश्वास असले तरी सुरुवातीला अविश्वास होता. पण आम्ही नावाला जागलो बरं का, म्हणून तर मग पुढे सहकुटुंब गाडी घेऊन लांब लांबची सफर करून आलो. मग असं सगळं छान छान काही दिवस बरं चाललं. आता आमच्या शेजाऱ्याला होंडा सिटीची गाडी घ्यायची काही गरज होती का ? म्हणजे इतके दिवस वधारलेला आमचा भाव धाडकन शेअर मार्केट कोसळावे तसा खाली आला ना राव. पण आणली त्यानं. आमचा विचार कोण करतो ? मग आम्हाला उगीचच असं वाटू लागलं की छे, थोडं थांबलो असतो पण हीच गाडी घेतली असती. जाऊ द्या तर हे असं चालूच राहणार.

समर्थ रामदासांनी ही मनाची अवस्था अचूक ओळखली होती बरं का ! ही जी सुखाची हाव आहे, ती कधीच पूर्ण होत नाही. सारखं ' ये दिल मांगे मोअर. ' मन हे चंचल आहे. आणि ते सारखं सुखाला लालचावलेलं आहे. आम्ही ठरवतो काही अन होतं काही. म्हणून समर्थ म्हणतात-

घडीघडी बिघडे हा निश्चयो अंतरीचा,
म्हणऊनि करुणा हे बोलतो दीनवाचा .

म्हणून आपल्याकडे जे असलं, त्यात समाधान मानायला शिकलं तर जगणं सोपं होईल,सुंदर होईल. तीच सुखी होण्याची गुरुकिल्ली आहे, नाही का ?

                        ©️ विश्वास देशपांडे, चाळीसगाव.
                                 ९४०३७४९९३२

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग एकोणचाळीस

उगवतीचे रंग भारतरत्नावली आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग एकोणचाळीस रंगुनी रंगात साऱ्या... ' रंगुनी रंगात साऱ्या रंग माझा वेगळा ' अशी कवी आणि गझलकार सुरेश भटांची एक सुंदर गझल आहे. ती चपखलपणे लागू पडते. आजपर्यंत त्यांनी हजारो गीतं गायली. पण तरीही आपलं वेगळेपण, आपल्यातलं माणूसपण त्यांनी टिकवून ठेवलं आहे. लहानपणापासूनच वेगवेगळ्या प्रकारचे भलेबुरे अनुभव अनुभव घेऊनही त्यांच्या स्वभावात कडवटपणा आलेला नाही. त्यांच्या स्वभावातील खेळकरपणा, जीवनाचा आनंद घेण्याची वृत्ती, हास्यविनोदाला दाद देण्याची वृत्ती तशीच टिकवून ठेवली आहे. आजच्या या भागात त्यांच्या याच वेगळेपणाची माझ्या परीने दखल घेण्याचा हा प्रयत्न आहे. कारण दीदींचं जीवन, त्यांचं गाणं आणि त्यांचं व्यक्तिमत्व हे सारं सारं शब्दात बांधणं अवघड आहे. या गानसम्राज्ञीच्या आतमध्ये काव्याचा आस्वाद घेणारा आणि त्यासंबंधीच्या आपल्या भावना शब्दात तरलपणे व्यक्त करणारा एक साहित्यिक, समीक्षक किंवा एक जाणकार रसिक दडला आहे असे मला वाटते. गंमत म्हणजे ' रंग माझा वेगळा ' या सुरेश भटांच्या काव्यसंग्रहाला त्यांनी जी प्रस्तावना दिली आहे, ती त्यांच्य...

आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग चाळीस

  उगवतीचे रंग भारतरत्नावली आनंदघन : लता मंगेशकर - भाग चाळीस तृप्त मी, कृतार्थ मी... आज लतादीदी ९२ वर्षांच्या आहेत. पंचाहत्तर वर्षे एवढी प्रदीर्घ त्यांची गायन कारकीर्द आहे. आजच्या घडीला त्यांनी आपल्या गत आयुष्याकडे जर मागे वळून पाहायचं ठरवलं तर नक्कीच ' तृप्त मी, कृतार्थ मी... ' अशी त्यांची भावना असणार आहे. आपल्या या प्रदीर्घ कारकिर्दीत त्यांनी रसिकांवर जो सुरांचा अमृतमय वर्षाव केला आहे, त्याबद्दल त्यांना मिळालेला सर्वात मोठा पुरस्कार पुरस्कार म्हणजे रसिकांचे प्रेम. तसा तर दीदींवर पुरस्कारांचा वर्षाव झाला आहे. दीदींना पुरस्कार मिळाले असे म्हणण्यापेक्षा दीदींना मिळालेल्या पुरस्कारामुळे पुरस्काराची प्रतिष्ठा वाढली असे म्हणायला हरकत नाही. या स्वरसम्राज्ञीला किती आणि कोणते पुरस्कार मिळाले ते सांगण्याबद्दल त्यांच्या चाहत्यांमध्ये अहमहमिका लागलेली असते आणि ते साहजिकच आहे. दीदींना त्याबद्दल विचारले तर त्या हसून हा प्रश्न उडवून लावतात आणि मला त्याबद्दल फारसे आठवत नाही असे सांगतात. दीदींची स्मरणशक्ती उत्तम असली तरी एक गोष्ट मात्र खरी की त्यांनी या सगळ्या पुरस्कारांची जाणीवपूर्वक नोंद...

रवींद्रनाथ टागोर : वारसा आणि कार्य - भाग 45

 उगवतीचे रंग रवींद्रनाथ टागोर : वारसा आणि कार्य -  भाग 45 श्रीनिकेतनची स्थापना  या लेखमालेच्या मागील भागांमध्ये आपण रवींद्रनाथांनी शांतिनिकेतन आणि विश्वभारतीची स्थापना कशी आणि का केली ते जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. भारतीय संस्कृती आणि परंपरांची जगाला ओळख व्हावी, भारतीय संस्कृती जाणून घेण्यासाठी उत्सुक असलेल्या लोकांचा ओढा भारताकडे लागावा आणि विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा बौद्धिक भावनिक आणि सर्वांगीण विकास व्हावा या उद्देशाने रवींद्रनाथांनी विश्वभारतीची स्थापना केली. पण एवढ्याने रवींद्रनाथांचे समाधान झाले नाही. केवळ विद्यार्थ्यांचे हित न पाहता ज्या समाजात आपण राहतो त्या स्थानिक समाजाचाही विकास व्हावा, त्यांची भौतिक प्रगती व्हावी, त्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची आणि वैज्ञानिक प्रगतीची योग्य ती माहिती मिळावी आणि शेती आणि उद्योगधंद्याच्या कामात योग्य ते मार्गदर्शन मिळावे असे त्यांना वाटत होते. या उद्देशानेच शांतिनिकेतन पासून जवळ असलेल्या सुरुल या ठिकाणी त्यांनी ग्रामीण क्षेत्रात कल्याणकारी कामे करणारा विद्यापीठाचाच एक विस्तारित विभाग सुरू ...